Algemeen

De waterbeheerders in Nederland verrichten veel metingen aan het voorkomen van bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater. Op initiatief van het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden en krachtig ondersteund door een groot aantal organisaties (externe links) zijn deze metingen vertaald in een ruimtelijk beeld. Zo beoogt de website meer inzicht te geven in de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen in oppervlaktewater en de veranderingen ervan in de tijd. In de website zijn o.a. kaarten, histogrammen en grafieken opgenomen over de gemeten concentraties van individuele stoffen in relatie tot een viertal (groepen van) normen: ecotoxicologische norm (Europese MilieuKwaliteitsNorm voor het JaarGemiddelde (JG-MKN) of de nationale norm MTR indien geen JG-MKN beschikbaar voor een stof), Europese MilieuKwaliteitsNorm voor de Maximaal Aanvaardbare Concentratie (MAC-MKN), drinkwaternorm (DWN) en toelatingscriterium (CTGB). Daarnaast zijn er ook overzichten in de vorm van histogrammen en grafieken die gaan over de totale belasting van het oppervlaktewater door bestrijdingsmiddelen en de veranderingen in de tijd.

Deze atlas bevat alleen informatie over de werkzame stoffen en een aantal metabolieten van bestrijdingsmiddelen. In de factsheets vindt u relevante specifieke gegevens over de individuele stoffen welke zijn opgenomen in de atlas. Deze informatie omvat o.a. de normen, CAS-nummer en bestrijdingsmiddelengroep(en) waar de stof toe behoort.

De gegevens worden met een frequentie van eens per jaar landelijk bij elkaar gebracht. De meetprogramma's van de waterbeheerders variëren sterk in het aantal meetpunten, het aantal gemeten stoffen en de meetfrequentie in de tijd.

Voor meer detailinformatie betreffende de gemeten bestrijdingsmiddelen verwijzen we naar de bronhouders van de gegevens. De door het CML gecontroleerde meetgegevens van de bronhouders worden elk jaar geleverd aan het InformatieHuis Water, die deze gegevens als open data op het Waterkwaliteitsportaal plaatst. Daarnaast kunnen de producten van de website deels worden gedownload; deze functionaliteit wordt in de toekomst verder uitgebreid.

De waterschappen en Rijkswaterstaat leveren hun meetgegevens eerst aan het InformatieHuis Water, die er eerste controle op uitvoert en ze vervolgens doorlevert aan het CML. Het RIWA levert de gegevens rechtstreeks aan het CML. Het CML controleert de gegevens van het IHW en RIWA volgens een foutenprotocol. Omdat de RIWA-gegevens deels ook uit gegevens van RWS bestaan, wordt bij teruglevering aan het IHW, de RWS-gegevens van de drinkwaterinnamepunten geleverd direct aan IHW door RWS verwijderd door het IHW en vervangen door de CML gecontroleerde RIWA-gegevens.

De gecontroleerde en door de bronhouders geaccordeerde metingen worden gebruikt voor het maken van de bestrijdingsmiddelenatlas. De bestrijdingsmiddelenatlas bevat alleen, producten, de bewerkte metingen. De gecontroleerde metingen worden terug geleverd aan het IHW. Deze plaatst de individuele metingen van de bestrijdingsmiddelen als open data op het waterkwaliteitsportaal

Voor de rapportage voor de KRW (Kaderrichtlijn Water) zijn aparte richtlijnen opgesteld voor monitoring en toetsing. De bestrijdingsmiddelenatlas volgt grotendeels de richtlijnen voor toetsing, maar wijkt daar ook van af. Dit hangt samen met de verschillende doelen: KRW en nationaal bestrijdingsmiddelenbeleid. De bestrijdingsmiddelenatlas richt zich dus primair op het nationale bestrijdingsmiddelenbeleid. In 2017 is een studie gedaan naar de verschillen tussen beide toetsmethodes.

Op de website van de Helpdesk Water is ook een bericht geplaatst met informatie over de openbaarheid van metingen van gewasbeschermingsmiddelen en biociden en het toetsen van metingen aan de norm, zie: https://www.helpdeskwater.nl/onderwerpen/emissiebeheer/agrarisch/gewasbescherming/monitoring-toetsing/.

De databestanden voor de website zijn gemaakt door het CML en de layout van de website door Royal HaskoningDHV (contacten). Dat is gebeurd in opdracht van Rijkswaterstaat Water, Verkeer en Leefomgeving (WVL), gefinancierd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, in samenwerking met UvW, RIVM en Ctgb. Het streven is bij nieuwe meetronden de atlas uit te breiden.