Groepsstoffen

Onder de bestrijdingsmiddelen zijn er diverse stoffen die op de een of andere manier chemisch met elkaar verwant zijn. Vaak zijn dat isomeren van dezelfde stof, maar het kan ook bijvoorbeeld gaan om een zoutvariant of een aantal chemische verwante stoffen met een somnorm.

We noemen hier de naam voor een groep verwante stoffen een groepstof (of verzamelnaam etc.). De groepstof omvat dus alle individuele stoffen van deze groep. We geven hieraan geen aparte naam zoals deelstoffen, dit zijn gewoon stoffen die onderdeel zijn van een groepstof.

In de Bestrijdingsmiddelenatlas (BMA) werden tot kort alleen individuele gemeten stoffen weergegeven. Dat is nu veranderd. Naast de individuele stoffen die niet behoren tot een groepstoffen, zijn de groepstoffen weergegeven. Deze zijn te herkennen doordat achter de naam (groepstof) staat. De inviduele stoffen die deel uitmaken van de groepstoffen worden niet meer getoond. De informatie blijft nog wel aanwezig in de database van Bestrijdingsmiddelenatlas, immers op basis hiervan worden de berekeningen voor de groepstoffen uitgevoerd. Er komt een aparte te dowloaden tabel beschikbaar, waarin het aantal metingen van individuele stoffen per groepstof per jaar worden weergegeven.Hieronder ziet de groepstoffen en hoe hiermee wordt omgegaan. Aan deze lijst worden jaarlijks nieuwe groepstoffen toegevoegd

Overzicht van reeds onderscheiden groepstoffen:

Toelichting groepsstof dimethenamide

Naam groepstof

Stofnaam dimethenamide (groepstof)

Samenstelling groepstof

Het racemisch mengsel van de stof dimethenamide (CAS 87674-68-8) bestaat uit 2 stereo-isomeren die alleen ruimtelijk van elkaar verschillen:

  • S-dimethenamide, synoniem dimethenamide-P (CAS 163515-14-8)
  • R-dimethenamide, synoniem dimethenamide-M

Analytische aspecten

In de kwantitatieve analyse kunnen de 2 isomeren niet los van elkaar geanalyseerd worden; er treedt chromatografisch een 100% overlap van beide isomeren op. Als er van uitgegaan wordt dat het R-isomeer niet kan worden aangetroffen (omdat deze niet is toegelaten), dan staat het resultaat voor dimethenamide-P. Er moet dan wel worden gewerkt met een standaard die alleen uit dimethenamide‑P bestaat.

Normen

De waterkwaliteitsnormen zijn toepassing op zowel dimethenamide-P als het isomenmengsel dimethenamide.

Alleen dimethenamide-P is toegelaten.

In de bestrijdingsmiddelenatlas worden dimethenamide-P en dimethenamide niet meer individueel getoetst maar worden waterkwaliteitsnorm, drinkwaternorm en toelatingscriterium van dimethenamide-P toegepast op de groepstof.

Wijzigingen in de tijd

Zowel dimethenamide-P als dimethenamide zijn en worden gerapporteerd door de laboratoria.

Het R-isomeer is nooit onder die stofnaam gerapporteerd.

Het is niet aannemelijk dat op één meetpunt gelijktijdig zowel dimethenamide-P als dimethenamide zijn gerapporteerd aangezien beide dezelfde isomeren representeren.

Rapportage

Meetresultaten van zowel dimethenamide-P als dimethenamide zijn te beschouwen als representatief voor de twee isomeren van dimethenamide. Rapporteren door laboratoria als dimethenamide-P (CAS 163515‑14‑8) is preferent.

Berekening individuele stoffen tot groepstof

De concentratie van de groepstof wordt als volgt berekend:

  1. Indien alleen dimethenamide is gemeten: dimethenamide (groepstof) = dimethenamide
  2. Indien alleen dimethenamide-P is gemeten: dimethenamide (groepstof) = dimethenamide-P
  3. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide zijn géén rapportagegrens, wordt de hoogste waarde genomen: dimethenamide (groepstof) = max(dimethenamide-P ; dimethenamide)
    Voorbeeld: max(0,01 ; 0,02) is 0,02 ug/l
  4. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en één van de waarden is een rapportagegrens, wordt de rapportagegrenswaarde niet genomen (de waarde met de grootste zekerheid is relevant): dimethenamide (groepstof) = dimethenamide-P óf dimethenamideVoorbeeld: max(0,01 ; <0,02) is 0,01 ug/l
  5. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide waarden zijn een rapportagegrens, wordt de laagste waarde genomen (de waarde met de grootste zekerheid): dimethenamide (groepstof) = min(dimethenamide-P ; dimethenamide) Voorbeeld: min(<0,01 ; <0,02) is <0,01 ug/l

Colofon

Versiedatum: 17 mei 2019

Auteur: Marcel van der Weijden

Uitgegeven door: LM-GBM werkgroep Analyses, Analysepakketten en Normtoetsing

Toelichting groepsstof iodosulfuron-methyl-natrium

Naam groepstof

iodosulfuron-methyl-natrium (groepstof)

Samenstelling groepstof

De stof Iodosulfuron-methyl-natrium is een ester van de moederstof iodosulfuron, en kent twee verschijningsvormen:

  • iodosulfuron-methyl, het carbonzuur (CAS 144550-06-1)
  • iodosulfuron-methyl-natrium, het natriumzout (CAS 144550-36-7)

Analytische aspecten

In de kwantitatieve analyse wordt alleen het carbonzuur iodosulfuron-methyl gemeten. Indien wordt gerapporteerd als het natriumzout iodosulfuron-methyl-natrium wordt voor de molmassa gecorrigeerd.

Normen

De waterkwaliteitsnorm en het toelatingscriterium zijn van toepassing op het natriumzout, iodosulfuron-methyl-natrium.

In de bestrijdingsmiddelenatlas worden iodosulfuron-methyl-natrium en iodosulfuron-methyl niet meer individueel getoetst maar worden waterkwaliteitsnorm, drinkwaternorm en toelatingscriterium toegepast op de groepstof.

Wijzigingen in de tijd

Zowel iodosulfuron-methyl-natrium als iodosulfuron-methyl zijn en worden gerapporteerd door de laboratoria.

Het is niet aannemelijk dat op één meetpunt gelijktijdig zowel iodosulfuron-methyl-natrium als iodosulfuron-methyl zijn gerapporteerd aangezien beide dezelfde stof representeren..

Rapportage

Meetresultaten van zowel iodosulfuron-methyl-natrium als iodosulfuron-methyl zijn te beschouwen als representatief voor dezelfde stof. Rapporteren door laboratoria als iodosulfuron-methyl-natrium (CAS 144550-36-7) is preferent.

Berekening individuele stoffen tot groepstof

De concentratie van de groepstof wordt berekend door de concentratie van de onderliggende stof te vermenigvuldigen met een correctiefactor voor de molmassa:

iodosulfuron-methyl-natrium (groepstof) = factor * iodosulfuron-methyl-natrium

iodosulfuron-methyl-natrium (groepstof) = factor * iodosulfuron-methyl

  • iodosulfuron-methyl-natrium: factor = 1
  • iodosulfuron-methyl: factor = 529,241 / 507,259 = 1,04333

Een meetwaarde kleiner dan de rapportagegrens wordt met dezelfde factor gecorrigeerd. Aan het rekenresultaat wordt een limietsymbool ‘<’ toegevoegd: deze wordt in vervolgberekeningen beschouwd als een rapportagegrens.

Voorbeeld: <10 * 1,04333 is <10,4333 ug/l

  1.  Indien alleen iodosulfuron-methyl-natrium is gemeten:    iodosulfuron-methyl-natrium (groepstof) = factor * iodosulfuron-methyl-natrium
  2. Indien alleen iodosulfuron-methyl is gemeten:            iodosulfuron-methyl-natrium (groepstof) = factor * iodosulfuron-methyl
  3. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide zijn géén rapportagegrens, wordt de hoogste waarde genomen:
    iodosulfuron-methyl-natrium (groepstof) =                        max(factor * iodosulfuron-methyl-natrium ; factor * iodosulfuron-methyl)
    Voorbeeld: max(10 ; 20) is 20 ug/l
  4. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en één van de waarden is een rapportagegrens, wordt de rapportagegrenswaarde niet genomen (de waarde met de grootste zekerheid is relevant):
    iodosulfuron-methyl-natrium (groepstof) = iodosulfuron-methyl-natrium óf iodosulfuron-methyl
    Voorbeeld: max(10 ; <20) is 10 ug/l
  5. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide waarden zijn een rapportagegrens, wordt de laagste waarde genomen (de waarde met de grootste zekerheid):
    iodosulfuron-methyl-natrium (groepstof) = min(factor * iodosulfuron-methyl-natrium ; factor * iodosulfuron-methyl)
    Voorbeeld: min(<10 ; <20) is <10 ug/l

Colofon

Versiedatum: 17 mei 2019

Auteur: Marcel van der Weijden

Uitgegeven door: LM-GBM werkgroep Analyses, Analysepakketten en Normtoetsing

Toelichting groepsstof mecoprop

Naam groepstof

mecoprop (groepstof)

Samenstelling groepstof

Het racemisch mengsel van de stof mecoprop (CAS 93-65-2) bestaat uit 2 stereo-isomeren die alleen ruimtelijk van elkaar verschillen:

  • R-mecoprop, synoniem mecoprop-P (CAS 16484-77-8), het R-isomeer
  • S-mecoprop (CAS 25333-13-5), het S-isomeer

Analytische aspecten

In de kwantitatieve analyse kunnen de 2 isomeren niet los van elkaar geanalyseerd worden; er treedt chromatografisch een 100% overlap van beide isomeren op.

Als er van uitgegaan wordt dat het S-isomeer niet kan worden aangetroffen (omdat deze niet is toegelaten), dan staat het resultaat voor mecoprop-P. Er moet dan wel worden gewerkt met een standaard die alleen uit mecoprop-P bestaat.

Normen

Alleen het R-isomeer mecoprop-P is toegelaten.

In de huidige Regeling Monitoring Kaderrichtlijn Water zijn de waterkwaliteitsnormen van toepassing op mecoprop (CAS 93-65-2). Naar inzicht van RIVM zijn deze normen afgeleid op basis van mecoprop‑P (CAS 16484-77-8) en is hier sprake van een naamsverwarring. RIVM adviseert om de MR bij de eerstvolgende herziening conform aan te passen.

In de bestrijdingsmiddelenatlas worden mecoprop en mecoprop-P niet meer individueel getoetst maar worden waterkwaliteitsnorm, drinkwaternorm en toelatingscriterium van mecoprop-P toegepast op de groepstof.

Wijzigingen in de tijd

Zowel mecoprop-P als mecoprop zijn en worden gerapporteerd door de laboratoria.

Het is niet aannemelijk dat op één meetpunt gelijktijdig zowel mecoprop-P als mecoprop zijn gerapporteerd aangezien beide dezelfde isomeren representeren.

Het S-isomeer is nooit onder die stofnaam gerapporteerd.

Rapportage

Meetresultaten van zowel mecoprop-P als mecoprop zijn te beschouwen als representatief voor het isomeer mecoprop-P. Rapporteren door laboratoria als mecoprop-P (CAS 16484-77-8) is preferent.

Berekening individuele stoffen tot groepstof

De concentratie van de groepstof wordt als volgt berekend:

  1. Indien alleen mecoprop  is gemeten:
    mecoprop (groepstof) = mecoprop
  2. Indien alleen mecoprop-P is gemeten:
    mecoprop (groepstof) = mecoprop-P
  3. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide zijn géén rapportagegrens, wordt de hoogste waarde genomen:
    mecoprop (groepstof) = max(mecoprop ; mecoprop-P)
    Voorbeeld: max(0,01 ; 0,02) is 0,02 ug/l
  4. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en één van de waarden is een rapportagegrens, wordt de rapportagegrenswaarde niet genomen (de waarde met de grootste zekerheid is relevant):
    mecoprop (groepstof) = mecoprop óf mecoprop-P
    Voorbeeld: max(0,01 ; <0,02) is 0,01 ug/l
  5. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide waarden zijn een rapportagegrens, wordt de laagste waarde genomen (de waarde met de grootste zekerheid):
    mecoprop (groepstof) = min(mecoprop ; mecoprop-P)
    Voorbeeld: min(<0,01 ; <0,02) is <0,01 ug/l

Colofon

Versiedatum: 17 mei 2019

Auteur: Marcel van der Weijden

Uitgegeven door: LM-GBM werkgroep Analyses, Analysepakketten en Normtoetsing

Toelichting groepsstof metalaxyl

Naam groepstof

metalaxyl (groepstof)

Samenstelling groepstof

Het enantiomeer racemisch mengsel metalaxyl (CAS 57837-19-1) bestaat uit 2 stereo-isomeren die alleen ruimtelijk van elkaar verschillen:

  • R-isomeer: synoniemen metalaxyl-M en mefenoxam (CAS 70630-17-0)
  • S-isomeer: synoniemen metalaxyl-L en L-metalaxylfenoxam (CAS 69516-34-3)

Analytische aspecten

In de kwantitatieve analyse kunnen de 2 isomeren niet los van elkaar geanalyseerd worden; er treedt chromatografisch een 100% overlap van beide isomeren op.

Als er van uitgegaan wordt dat het S-isomeer niet kan worden aangetroffen (omdat deze niet is toegelaten), dan staat het resultaat voor metalaxyl-M. Er moet dan wel worden gewerkt met een standaard die alleen uit metalaxyl-M bestaat.

Normen

Alleen het R-isomeer metalaxyl-M is toegelaten.

De waterkwaliteitsnormen van metalaxyl en metalaxyl-M (factor 5 lager) zijn niet gelijk.

In de bestrijdingsmiddelenatlas worden de stoffen metalaxyl en metalaxyl-M niet meer individueel getoetst maar worden de waterkwaliteitsnorm, drinkwaternorm en toelatingscriterium van metalaxyl-M toegepast op de groepstof.

Wijzigingen in de tijd

Zowel metalaxyl-M als metalaxyl zijn en worden gerapporteerd door de laboratoria.

Het is niet aannemelijk dat op één meetpunt beide stofnamen gelijktijdig zijn gerapporteerd aangezien beide het R-isomeer representeren.

Het S-isomeer is nooit onder die stofnaam gerapporteerd.

Rapportage

Meetresultaten van zowel metalaxyl-M als metalaxyl zijn te beschouwen als representatief voor het R-isomeer. Rapporteren door laboratoria als metalaxyl-M (CAS 70630-17-0) is preferent.

Berekening individuele stoffen tot groepstof

De concentratie van de groepstof wordt als volgt berekend:`

  1. Indien alleen metalaxyl is gemeten:
    metalaxyl (groepstof) = metalaxyl
  2. Indien alleen metalaxyl-M is gemeten:
    metalaxyl (groepstof) = metalaxyl-M
  3. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide zijn géén rapportagegrens, wordt de hoogste waarde genomen:
    metalaxyl (groepstof) = max(metalaxyl ; metalaxyl-M)
    Voorbeeld: max(0,01 ; 0,02) is 0,02 ug/l
  4. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en één van de waarden is een rapportagegrens, wordt de rapportagegrenswaarde niet genomen (de waarde met de grootste zekerheid is relevant):
    metalaxyl (groepstof) = metalaxyl óf metalaxyl-M
    Voorbeeld: max(0,01 ; <0,02) is 0,01 ug/l
  5. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide waarden zijn een rapportagegrens, wordt de laagste waarde genomen (de waarde met de grootste zekerheid):
    metalaxyl (groepstof) = min(metalaxyl ; metalaxyl-M)
    Voorbeeld: min(<0,01 ; <0,02) is <0,01 ug/l

Colofon

Versiedatum: 17 mei 2019

Auteur: Marcel van der Weijden

Uitgegeven door: LM-GBM werkgroep Analyses, Analysepakketten en Normtoetsing

Toelichting groepsstof metolachloor

Naam groepstof

metolachloor (groepstof)

Samenstelling groepstof

Het racemisch mengsel van de stof metolachloor (CAS 51218-45-2) bestaat uit 4 stereo-isomeren die alleen ruimtelijk van elkaar verschillen:

  1. S-metolachloor (CAS 87392-12-9):
    • S-1’S-metolachloor
    • S-1’R-metolachloor
  2. R-metolachloor (CAS 178961-20-1):
    • R-1’S-metolachloor
    • R-1’R-metolachloor

Alleen S-metolachloor is toegelaten.

Analytische aspecten

De twee S- en de twee R-isomeren kunnen niet los van elkaar geanalyseerd worden; er treedt chromatografisch een 100% overlap van de vormen op. De standaard die tot nu toe gebruikt wordt bestaat uit een racemisch mengsel van R-metolachloor en S-metolachloor. Als er van uitgegaan wordt dat de twee R-isomeren (R-metolachloor) niet kunnen worden aangetroffen (omdat deze niet zijn toegelaten), dan staat het resultaat voor S-metolachloor. Er moet dan wel worden gewerkt met een standaard die alleen uit S-metolachloor bestaat.

Normen

De JG-MKN en MAC-MKN zijn van toepassing op zowel S-metolachloor als het racemisch mengsel.

Wijzigingen in de tijd

Zowel S-metolachloor als metolachloor zijn en worden gerapporteerd door de laboratoria.

Het is niet aannemelijk dat op één meetpunt gelijktijdig zowel S-metolachloor als metolachloor zijn gerapporteerd aangezien beide dezelfde isomeren representeren.

R-metolachloor is nooit onder die stofnaam gerapporteerd.

Rapportage

Meetresultaten van zowel S-metolachloor als metolachloor zijn te beschouwen als representatief voor S-metolachloor. Rapporteren door laboratoria als S-metolachloor (CAS 87392‑12‑9) is preferent.

Berekening individuele stoffen tot groepstof

De concentratie van de groepstof wordt als volgt berekend:

  1. Indien alleen metolachloor is gemeten:
    metolachloor (groepstof) = metolachloor
  2. Indien alleen S-metolachloor is gemeten:
    metolachloor (groepstof) = S-metolachloor
  3. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide zijn géén rapportagegrens, wordt de hoogste waarde genomen:
    metolachloor (groepstof) = max(metolachloor ; S-metolachloor)
    Voorbeeld: max(0,01 ; 0,02) is 0,02 ug/l
  4. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en één van de waarden is een rapportagegrens, wordt de rapportagegrenswaarde niet genomen (de waarde met de grootste zekerheid is relevant):
    metolachloor (groepstof) = metolachloor óf S-metolachloor
    Voorbeeld: max(0,01 ; <0,02) is 0,01 ug/l
  5. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide waarden zijn een rapportagegrens, wordt de laagste waarde genomen (de waarde met de grootste zekerheid):
    metolachloor (groepstof) = min(metolachloor ; S-metolachloor)
    Voorbeeld: min(<0,01 ; <0,02) is <0,01 ug/l

Colofon

Versiedatum: 17 mei 2019

Auteur: Marcel van der Weijden

Uitgegeven door: LM-GBM werkgroep Analyses, Analysepakketten en Normtoetsing

Toelichting groepsstof spinosad

Naam groepstof

spinosad (groepstof)

Samenstelling groepstof

De stof spinosad (CAS 168316-95-8) is een technisch mengsel van 2 componenten:

  • spinosynA (CAS 131929-60-7)
  • spinosynD (CAS 131929-63-0)

SpinosynA en spinosynD zijn geen isomeren maar verschillen structureel in een methylgroep.

De toelating geldt voor het technisch mengsel spinosad.

Analytische aspecten

Voor een kwantitatieve analyse moet er gebruik worden gemaakt van een standaard bestaande uit een mengsel van de A- en de D-component. Helaas is de verhouding tussen deze 2 component en de zuiverheid niet constant; het wisselt per leverancier en per batch. Dit bemoeilijkt de kwantificering van spinosad in de monsters. Variaties in de verhoudingen tussen de 2 componenten lopen uiteen van 95%:5%, via 75%:25% en 56%:43% tot aan 50%:50%.

  1. Er zijn laboratoria die een mengsel gebruiken als standaard, maar alleen de component spinosyn-A gebruiken voor kwantificering en het berekende gehalte vervolgens rapporteren als spinosad.
  2. Er zijn ook laboratoria die de 2 componenten afzonderlijk kwantificeren en waarbij deze afzonderlijk of de som wordt gerapporteerd als spinosad.

Normen

De waterkwaliteitsnorm en het toelatingscriterium gelden voor het technisch mengsel spinosad, bestaande uit spinosynA en spinosynD, met beide een vergelijkbare insecticide-activiteit.

Er is geen waterkwaliteitsnorm of toelatingscriterium voor spinosynA en spinosynD. Wel is de drinkwaternorm generiek toepasbaar op zowel het mengsel als de samenstellende componenten.

In de bestrijdingsmiddelenatlas worden spinosad, spinosynA en spinosynD niet meer individueel getoetst maar worden waterkwaliteitsnorm, drinkwaternorm en toelatingscriterium van spinosad toegepast op de groepstof.

Wijzigingen in de tijd

Zowel spinosad als spinosynA en spinosynD zijn en worden gerapporteerd aan de bestrijdingsmiddelenatlas, op een aantal locaties alle drie in hetzelfde monster.

Rapportage

Rapporteren van de som van spinosynA en spinosynD als spinosad is preferent.

Berekening individuele stoffen tot groepstof

Uitgaande van gemeten concentraties uit een monsterneming op dezelfde locatie, datum en tijdstip, wordt de concentratie van de groepstof als volgt berekend:

  1. Indien zowel spinosad als spinosynA (maar niet spinosynD) zijn gerapporteerd:
    spinosad (groepstof) = max( spinosad ; spinosynA )
  2. Indien zowel spinosad als spinosynD (maar niet spinosynA) zijn gerapporteerd:
    spinosad (groepstof) = max( spinosad ; spinosynD )
  3. Indien zowel spinosad, spinosynA als spinosynD zijn gerapporteerd:
    spinosad (groepstof) = max( spinosad ; som(spinosynA+spinosynD) )
    waarbij som(spinosynA+spinosynD) is berekend conform methode 4

    Opmerking: indien [spinosad] lager is dan de som [spinosynA+D] is er zeer waarschijnlijk sprake van een rapportagefout door het laboratorium
     
  4. Indien niet spinosad maar wel spinosynA én spinosynD zijn gerapporteerd worden beide meetwaarden gesommeerd:
    spinosad (groepstof) = spinosynA + spinosynD
  5. Indien alleen spinosynA is gerapporteerd:
    spinosad (groepstof) = spinosynA
  6. Indien alleen spinosynD is gerapporteerd:
    spinosad (groepstof) = spinosynD

Bij sommaties en maximaberekeningen geldt:

  • Er wordt geen rekening gehouden met de significantie van de onderliggende waarden.
    Voorbeeld: 0,01 + 0,0123 is 0,0223 ug/l (en niet 0,02)
  • Elke individuele meetwaarde onder een rapportagegrens (limietsymbool ‘<’) wordt vervangen door nul (0).
  • Er wordt geen limietsymbool ‘<’ toegevoegd aan de waarde van de berekende groepstof, ook niet als één (maar niet alle) van de individuele waarden onder de rapportagegrens ligt.
    Voorbeeld: 0,01 + <0,02 is 0,01 ug/l
    Voorbeeld: max(0,01 ; <0,02) is 0,01 ug/l
  • Er wordt wél een limietsymbool ‘<’ toegevoegd aan de waarde van de berekende groepstof indien álle individuele waarden onder de rapportagegrens liggen, met de hoogste individuele (rapportagegrens)waarde als waarde van de groepstof.
    Voorbeeld: <0,01 + <0,02 is <0,02 ug/l
    V
    oorbeeld: max(<0,01 ; <0,02) is <0,02 ug/l

Colofon

Versiedatum: 17 mei 2019

Auteur: Marcel van der Weijden

Uitgegeven door: LM-GBM werkgroep Analyses, Analysepakketten en Normtoetsing

Toelichting groepsstof milbemectin

Naam groepstof

milbemectin (groepstof)

Samenstelling groepstof

De stof milbemectin (CAS nvt) is een technisch mengsel van 2 componenten:

  • milbemycin A3 (CAS 51596-10-2), verhouding 30%
  • milbemycin A4 (CAS 51596-11-3), verhouding 70%

Milbemycin A3 en A4 zijn geen isomeren maar verschillen structureel in een alkylgroep.

De toelating geldt voor het technisch mengsel milbemectin.

Analytische aspecten

Nvt

Normen

De waterkwaliteitsnorm en het toelatingscriterium gelden voor het technisch mengsel van milbemectin bestaande uit milbemycin A3 en A4 (30:70%).

In de bestrijdingsmiddelenatlas worden milbemectin, milbemycin A3 en A4 niet meer individueel getoetst maar worden waterkwaliteitsnorm, drinkwaternorm en toelatingscriterium van milbemectin toegepast op de groepstof.

Wijzigingen in de tijd

De stof milbemectin is aan de bestrijdingsmiddelenatlas als zodanig gerapporteerd in de periode 2013‑2015. Vanaf 2016 en 2017 zijn respectievelijk milbemycin A3 en milbemycin A4 gerapporteerd. Op een aantal locaties worden milbemycin A3 en A4 in dezelfde monsters geanalyseerd.

Het is niet aannemelijk dat op één meetpunt gelijktijdig zowel milbemectin als milbemycin A3 en/of A4 zijn gerapporteerd.

Rapportage

Rapporteren door laboratoria als milbemectin (CAS nvt) is preferent.

Berekening individuele stoffen tot groepstof

Uitgaande van gemeten concentraties uit een monsterneming op dezelfde locatie, datum en tijdstip, wordt de concentratie van de groepstof als volgt berekend:

  1. Indien alleen milbemectin is gemeten:
    milbemectin (groepstof) = milbemectin
  2. Indien alleen milbemycin A3 is gemeten:
    milbemectin (groepstof) = milbemycin A3
  3. Indien alleen milbemycin A4 is gemeten:
    milbemectin (groepstof) = milbemycin A4
  4. Indien zowel milbemectin als één of beide van de componenten milbemycin A3 en milbemycin A4 zijn gemeten:
    milbemectin (groepstof) = milbemectin
    Opmerking: indien [milbemectin] lager is dan de som [milbemycin A3+A4] is er zeer waarschijnlijk sprake van een rapportagefout door het laboratorium
  5. Indien zowel milbemycin A3 als milbemycin A4 zijn gemeten worden beide meetwaarden gesommeerd:
    milbemectin (groepstof) = milbemycin A3 + milbemycin A4

Bij sommaties geldt:

  • Er wordt geen rekening gehouden met de significantie van de onderliggende waarden.
    Voorbeeld: 0,01 + 0,0123 is 0,0223 ug/l (en niet 0,02)
  • Elke individuele meetwaarde onder een rapportagegrens (limietsymbool ‘<’) wordt vervangen door nul (0).
  • Er wordt geen limietsymbool ‘<’ toegevoegd aan de waarde van de gesommeerde groepstof, ook niet als één (maar niet alle) van de individuele waarden onder de rapportagegrens ligt.
    Voorbeeld: 0,01 + <0,02 is 0,01 ug/l
  • Er wordt wél een limietsymbool ‘<’ toegevoegd aan de waarde van de gesommeerde groepstof indien álle individuele waarden onder de rapportagegrens liggen, met de hoogste individuele (rapportagegrens)waarde als waarde van de groepstof.
    Voorbeeld: <0,01 + <0,02 is <0,02 ug/l

Colofon

Versiedatum: 17 mei 2019

Auteur: Marcel van der Weijden

Uitgegeven door: LM-GBM werkgroep Analyses, Analysepakketten en Normtoetsing

Toelichting groepsstof glufosinaat-ammonium

Naam groepstof

glufosinaat-ammonium (groepstof)

Samenstelling groepstof

Het racemisch mengsel van de stof glufosinaat (CAS 51276-47-2) bestaat uit 2 isomeren die alleen ruimtelijk van elkaar verschillen:

  • het L-isomeer, synoniem glufosinaat-P (CAS 35597-44-5);
  • het D-isomeer.

Het ammoniumzout van het isomerenmengsel is glufosinaat-ammonium (CAS 77182-82-2).

Analytische aspecten

In de kwantitatieve analyse kunnen de 2 isomeren niet los van elkaar geanalyseerd worden. Er wordt alleen het carbonzuur van het isomerenmengsel glufosinaat gemeten. Indien wordt gerapporteerd als het ammoniumzout glufosinaat-ammonium wordt voor de molmassa gecorrigeerd.

Normen

De waterkwaliteitsnorm en het toelatingscriterium zijn van toepassing op het ammoniumzout van het isomerenmengsel, glufosinaat-ammonium.

In de bestrijdingsmiddelenatlas worden glufosinaat en glufosinaat-ammonium niet meer individueel getoetst maar worden waterkwaliteitsnorm, drinkwaternorm en toelatingscriterium van glufosinaat‑ammonium toegepast op de groepstof.

Glufosinaat(-ammonium) is niet meer toegelaten.

Wijzigingen in de tijd

Zowel glufosinaat en glufosinaat-ammonium zijn en worden gerapporteerd door de laboratoria.

Het is niet aannemelijk dat op één meetpunt gelijktijdig zowel glufosinaat als glufosinaat-ammonium zijn gerapporteerd aangezien beide dezelfde isomeren representeren.

Rapportage

Meetresultaten van zowel glufosinaat en glufosinaat-ammonium zijn te beschouwen als representatief voor dezelfde stof. Rapporteren door laboratoria als glufosinaat-ammonium (CAS 77182-82-2) is preferent.

Berekening individuele stoffen tot groepstof

De concentratie van de groepstof wordt berekend door de concentratie van de onderliggende stof te vermenigvuldigen met een correctiefactor voor de molmassa:

glufosinaat-ammonium (groepstof) = factor * glufosinaat-ammonium
glufosinaat-ammonium (groepstof) = factor * glufosinaat

  • glufosinaat-ammonium: factor = 1
  • glufosinaat: factor = 198,159 / 181,128 = 1,09403

Een meetwaarde kleiner dan de rapportagegrens wordt met dezelfde factor gecorrigeerd. Aan het rekenresultaat wordt een limietsymbool ‘<’ toegevoegd: deze wordt in vervolgberekeningen beschouwd als een rapportagegrens.

Voorbeeld: <10 * 1,09403 is <10,9403 ug/l

  1. Indien alleen glufosinaat-ammonium is gemeten:
    glufosinaat-ammonium (groepstof) = factor * glufosinaat-ammonium
  2. Indien alleen glufosinaat is gemeten:
    glufosinaat-ammonium (groepstof) = factor * glufosinaat
  3. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide zijn géén rapportagegrens, wordt de hoogste waarde genomen:
    glufosinaat-ammonium (groepstof) = max(factor * glufosinaat-ammonium ; factor * glufosinaat)
    Voorbeeld: max(10 ; 20) is 20 ug/l
  4. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en één van de waarden is een rapportagegrens, wordt de rapportagegrenswaarde niet genomen (de waarde met de grootste zekerheid is relevant):
    glufosinaat-ammonium (groepstof) = glufosinaat-ammonium óf glufosinaat
    Voorbeeld: max(10 ; <20) is 10 ug/l
  5. Indien beide stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en beide waarden zijn een rapportagegrens, wordt de laagste waarde genomen (de waarde met de grootste zekerheid):
    glufosinaat-ammonium (groepstof) = min(factor * glufosinaat-ammonium ; factor * glufosinaat)            Voorbeeld: min(<10 ; <20) is <10 ug/l

Colofon

Versiedatum: 17 mei 2019

Auteur: Marcel van der Weijden

Uitgegeven door: LM-GBM werkgroep Analyses, Analysepakketten en Normtoetsing

Toelichting groepsstof diquat

Naam groepstof

diquat (groepstof)

Samenstelling groepstof

Diquatdibromide is het broomzout van diquat en is de vorm waarin diquat wordt toegepast. Diquatdibromide kan ook worden uitgedrukt als diquatdibromide-monohydraat.

  • diquat, het kation (CAS 2764-72-9)
  • diquatdibromide, het broomzout (CAS 85-00-7)
  • diquatdibromide-monohydraat (CAS 6385-62-2)

Analytische aspecten

De analyse van diquat en diquatdibromide is identiek.

In de kwantitatieve analyse wordt alleen het kation diquat gemeten. Indien wordt gerapporteerd als het broomzout cq diens hydraat wordt voor de molmassa gecorrigeerd.

Normen

De waterkwaliteitsnorm en het toelatingscriterium worden uitgedrukt als het diquat-ion.

In de bestrijdingsmiddelenatlas worden diquat, diquatdibromide en diquatdibromide-monohydraat niet meer individueel getoetst maar worden waterkwaliteitsnorm, drinkwaternorm en toelatingscriterium toegepast op de groepstof.

Wijzigingen in de tijd

Zowel diquat, diquatdibromide als diquatdibromide-monohydraat zijn en worden gerapporteerd door de laboratoria.

Het is niet aannemelijk dat op één meetpunt gelijktijdig zowel diquat, diquatdibromide als diquatdibromide-monohydraat zijn gerapporteerd aangezien beide dezelfde stof representeren.

Rapportage

Meetresultaten van zowel diquat, diquatdibromide als diquatdibromide-monohydraat zijn te beschouwen als representatief voor dezelfde stof. Rapporteren door laboratoria als diquat (CAS 2764-72-9) is preferent.

Berekening individuele stoffen tot groepstof

De concentratie van de groepstof wordt berekend door de concentratie van de onderliggende stof te vermenigvuldigen met een correctiefactor voor de molmassa:

diquat (groepstof) = factor * diquat

diquat (groepstof) = factor * diquatdibromide

diquat (groepstof) = factor * diquatdibromide-monohydraat

  • diquat:                       factor= 1
  • diquatdibromide:       factor= 184,242 / 344,0 = 0,53551
  • diquatdibromide-monohydraat: factor= 184,242 / 362,065 = 0,508864

Een meetwaarde kleiner dan de rapportagegrens wordt met dezelfde factor gecorrigeerd. Aan het rekenresultaat wordt een limietsymbool ‘<’ toegevoegd: deze wordt in vervolgberekeningen beschouwd als een rapportagegrens.

            Voorbeeld: <10 * 0,508864 is <5,08864 ug/l

  1. Indien alleen diquat is gemeten: 
    diquat (groepstof) = factor * diquat
  2. Indien alleen diquatdibromide is gemeten:
    diquat (groepstof) = factor * diquatdibromide
  3. Indien alleen diquatdibromide-monohydraat is gemeten:
    diquat (groepstof) = factor * diquatdibromide-monohydraat
  4. Indien twee of meer van de stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en deze zijn géén rapportagegrens, wordt de hoogste waarde genomen:
    diquat (groepstof) = max(factor * diquatdibromide-monohydraat ; factor * diquatdibromide ; factor * diquat)  Voorbeeld: max(10 ; 20; 30) is 30 ug/l
  5. Indien twee of meer van de stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en één of twee – dus niet alle - van de waarden is een rapportagegrens, worden de rapportagegrenswaarden niet genomen (de waarde met de grootste zekerheid is relevant):
    diquat (groepstof) = diquatdibromide-monohydraat óf diquatdibromide óf diquat
    Voorbeeld: max(10 ; <20, <30) is 10 ug/l
    Voorbeeld: max(10 ; 20, <30) is 20 ug/l
  6. Indien alle stoffen zijn gemeten (niet aannemelijk) en alle waarden zijn een rapportagegrens, wordt de laagste waarde genomen (de waarde met de grootste zekerheid):
    diquat (groepstof) = min(factor * diquatdibromide-monohydraat ; factor * diquatdibromide ; factor * diquat)
    Voorbeeld: min(<10 ; <20; <30) is <10 ug/l

Colofon

Versiedatum: 17 mei 2019

Auteur: Marcel van der Weijden

Uitgegeven door: LM-GBM werkgroep Analyses, Analysepakketten en Normtoetsing